Ý nghĩa xét nghiệm định lượng HCV RNA

Mặc dù viêm gan C thường ít gặp hơn so với viêm gan B, nhưng cũng có khả năng tiến triển thành ung thư và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh. Vật liệu di truyền của virus viêm gan C là RNA, do vậy, nếu muốn xác định được nồng độ virus viêm gan C trong máu thì cần thông qua việc đo lường RNA của virus.

Xét nghiệm định lượng HCV RNA được thực hiện bằng phương pháp Real Time PCR, nhằm mục đích phát hiện và đo tải lượng virus trong máu, đây là phương pháp có độ nhạy rất cao, có thể phát hiện được virus khi nồng độ trong máu còn thấp.

Trong kỹ thuật xét nghiệm viêm gan C này, mẫu huyết tương hoặc huyết thanh trong cơ thể bệnh nhân được sử dụng để tách chiết ARN của virus. Sau đó, ARN được phiên mã ngược thành cADN và khuếch đại bằng phản ứng chuỗi trùng hợp PCR. Trong mỗi chu kỳ khuếch đại, bộ đọc tín hiệu bên trong máy PCR ghi nhận tín hiệu huỳnh quang từ mẫu dò và đặc hiệu với vật liệu di truyền của virus. Tín hiệu huỳnh quang được sử dụng với mục đích nhằm để tính toán nồng độ virus HCV trong mẫu.

Người bệnh được chỉ định thực hiện xét nghiệm định lượng HCV RNA trong một số trường hợp sau:

• Khi có các biểu hiện bệnh viêm gan C cấp như: Mệt mỏi, chán ăn, sốt nhẹ, vàng da, ngứa da, rối loạn tiêu hóa...
• Khi tiếp xúc với yếu tố nguy cơ và nghi ngờ nhiễm virus viêm gan C.
• Được chỉ định để đánh giá và theo dõi tình trạng viêm gan C mạn tính.
• Khi có xét nghiệm anti-HCV hay xét nghiệm định tính HCV RNA dương tính.

Bước 1: Lấy mẫu bệnh phẩm là 2ml máu tĩnh mạch. Cho vào ống EDTA.

Bước 2: Tiến hành đưa tới phòng xét nghiệm. Các bước tiến hành xét nghiệm được tiến hành khép kín và tự động theo chương trình.

Bước 3: Nhận định kết quả

• Nếu xét nghiệm định lượng HCV RNA dưới ngưỡng phát hiện, tức là số lượng virus rất nhỏ khiến máy không thể đo đếm được hoặc không có virus trong máu.
• Nếu ra chỉ ra số lượng virus thì đó là lượng virus viêm gan C trong máu của người bệnh.
• Trường hợp xét nghiệm viêm gan C cho biết không phát hiện được virus thì chứng tỏ trong máu hoàn toàn không có virus tồn tại.

Xét nghiệm định lượng HCV RNA có ý nghĩa rất quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh viêm gan C.

Khi một bệnh nhân được xác định mắc viêm gan C, thì bước tiếp theo chính là đo tải lượng virus viêm gan C trong máu bằng xét nghiệm định lượng HCV RNA:

• Nếu tải lượng virus cao trên ngưỡng phát hiện thì đây là một dấu hiệu quan trọng để bác sĩ điều trị quyết định điều trị bệnh viêm gan C bằng các loại thuốc kháng virus.
• Theo dõi kết quả điều trị viêm gan C: Theo dõi sau quá trình điều trị, xem lượng virus trong máu đạt dưới ngưỡng phát hiện nhằm đánh giá sự đáp ứng điều trị với thuốc.
• Nhằm mục đích theo dõi và ngừng điều trị khi tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện trong thời gian cho phép.

Ngoài ra, có thể dùng xét nghiệm định lượng HCV RNA để theo dõi sau khi đã ngừng điều trị bằng thuốc kháng virus cho người bệnh để đánh giá nguy cơ tái nhiễm.

Lưu ý khi thực hiện xét nghiệm định lượng HCV RNA gồm:

• Vật liệu di truyền của virus là ARN không bền, dễ bị phân hủy, vì thế xét nghiệm nên được tiến hành sớm ngay sau khi lấy mẫu để tránh kết quả bị giảm số lượng virus, gây ra chẩn đoán sai hoặc ảnh hưởng tới quá trình theo dõi, điều trị của người người bệnh.
• Xét nghiệm viêm gan C định lượng HCV RNA có thể được thực hiện bằng máu toàn phần, mẫu huyết tương hoặc huyết thanh. Khi lấy máu xét nghiệm thì việc tạo thành cục máu đông có thể làm giảm số lượng virus đo được trong huyết thanh. Do vậy, khi làm xét nghiệm nên sử dụng ống EDTA để thực hiện.
• Không sử dụng ống có thuốc chống đông chứa Heparin vì sẽ bị ức chế phản ứng PCR.

Tóm lại, xét nghiệm định lượng HCV RNA giúp đo lường tải lượng virus trong máu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc chẩn đoán, điều trị và theo dõi quá trình điều trị, cũng như nguy cơ tái nhiễm viêm gan C. Để đảm bảo kết quả chính xác nhất, người bệnh nên thực hiện xét nghiệm tại những cơ sở uy tín