X-quang ngực có chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) không?

1. Thế nào là bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính?

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) thường gặp phổ biến ở bệnh nhân nam trên 40 tuổi. Nguyên nhân hình thành ra bệnh là do quá trình tiếp xúc thường xuyên với khói bụi, khói thuốc lá, thuốc lào,..

Bệnh gây tắc nghẽn luồng khí thở ra không có khả năng hồi phục hoàn toàn, sự cản trở thông khí này thường tiến triển từ từ và liên quan đến phản ứng viêm bất thường của phổi hoặc phế nang.

Người mắc bệnh COPD thường có các triệu chứng như:

• Ho có đờm đặc, ho khan: Triệu chứng này thường xuất hiện vào buổi sáng.
• Khó thở: Đây là triệu chứng thường gặp ở các bệnh về đường hô hấp. Người bệnh có thể khó thở khi lao động nặng, sau đó sẽ nặng dần theo thời gian như: thở hổn hển, thở khò khè.
• Khi bệnh ở giai đoạn nặng, người bệnh có tần số thở tăng, thở ra phải mím môi, co rút các cơ hô hấp.

Bệnh hoàn toàn có thể ngăn ngừa và điều trị được nếu chẩn đoán sớm.

Chụp X quang ngực là một chẩn đoán lâm sàng bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Kỹ thuật này sử dụng tia X để bước đầu giúp bác sĩ chẩn đoán tình trạng bệnh. Tuy nhiên, kết quả hình ảnh của bệnh COPD trên phim X-quang phổi có thể gây nhầm lẫn với các bệnh về hô hấp khác cho các bác sĩ chưa có nhiều kinh nghiệm.

Do đó, bên cạnh chụp X-quang ngực bác sĩ sẽ thực hiện thêm một số xét nghiệm khác như: chụp CT, chẩn đoán COPD....

Bước 1: Chuẩn bị

Trước khi chỉ định chụp X quang chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bác sĩ sẽ thăm khám và hỏi về triệu chứng người bệnh gặp phải, như:

• Tình trạng, tần suất ho, khò khè
• Mức độ tiết chất nhầy, đờm nhiều hay ít.
• Có khó thở, tức ngực không?

Người bệnh được hướng dẫn thay áo bệnh viện và cởi bỏ những thiết bị cản quang ra khỏi vùng khảo sát.

Bước 2: Tiến hành chụp

Bệnh nhân chụp X-quang ngực ở tư thế đứng. Trong trường hợp nghi ngờ trong phổi có dịch, bác sĩ sẽ yêu cầu người chụp nằm nghiêng để khảo sát thêm.

Bước 3: Đọc kết quả và chẩn đoán tình trạng bệnh.

Dựa vào phim X-quang ngực, bác sĩ bước đầu sẽ đánh giá được hình thái và cấu trúc bên trong cơ thể của người bệnh. Cụ thể:

Nếu phim X-quang ngực thấy căng giãn phổi quá mức là dấu hiệu của phổi ứ khí, dẫn đến căng phồng phổi quá mức. Tình trạng này khiến người bệnh không thể nạp được nhiều không khí với mỗi hơi thở dẫn đến các triệu chứng khó thở.

Nếu hoành phẳng (Cơ hoành bẹt) cho thấy những thay đổi cấu trúc trong phổi hoặc mô xung quanh ví dụ như cơ hoành có thể bị bẹt.

Thay đổi về đường thở là dấu hiệu sớm của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bóng khí trên phim X-quang được hình thành do sự tổn thương mô phổi xuất phát từ các khí phế thũng. Những túi khí này chiếm phần lớn diện tích trong phổi khiến chức năng phổi bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật để loại bỏ các túi khí.

Bóng tim hẹp cho thấy tim bị chèn ép bởi phần phổi căng phồng.

Chụp cắt lớp vi tính

Kỹ thuật chụp CT scan giúp tạo ra hình ảnh 3 chiều có độ phân giải cao hơn so với hình ảnh phẳng 2 chiều của chụp X-quang. Nhờ đó đem lại kết quả chẩn đoán chính xác hơn. Thông thường sau khi chụp X-quang ngực bác sĩ sẽ chỉ định chụp cắt lớp vi tính để có hình ảnh chi tiết hơn cho việc chẩn đoán.

Chẩn đoán COPD

Bệnh nhân nghi ngờ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ cần tổng hợp nhiều kết quả xét nghiệm từ đó thấy rõ được các dấu hiệu tổn thương phổi, giai đoạn của bệnh.

Sau khi chụp X-quang và chụp CT, người bệnh tiếp tục thực hiện thêm một số xét nghiệm khác.