Chỉ định chụp thận thuốc tĩnh mạch liều cao

Chụp thận thuốc tĩnh mạch là kỹ thuật sử dụng tia X kết hợp với thuốc cản quang để bác sĩ có thể nhìn hình ảnh giải phẫu của thận, bàng quang và niệu quản. Kỹ thuật này không được sử dụng thường xuyên, thay vào đó, các bác sĩ sẽ sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác ít tác dụng phụ hơn như chụp CT.

Bác sĩ có thể chỉ định chụp thận tĩnh mạch nếu người bệnh có các triệu chứng như có máu trong nước tiểu hoặc đau ở bên hông hoặc lưng dưới. Kỹ thuật này cho phép bác sĩ phát hiện tắc nghẽn trong đường tiết niệu do:

• Sỏi thận
• Phì đại tiền liệt tuyến
• Khối u ở thận, niệu quản hoặc bàng quang
• Sẹo, do phẫu thuật hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu
• Vấn đề bẩm sinh ở đường tiết niệu

Hình ảnh từ chụp thận có thuốc tĩnh mạch có thể cung cấp cho bác sĩ đầy đủ thông tin chi tiết để xây dựng phác đồ điều trị tắc nghẽn bằng thuốc. Nếu không, người bệnh có thể cần phẫu thuật.

Trong trường hợp, trong quá trình chụp mặc dù người bệnh đã được tiêm thuốc cản quang nhưng người bệnh có nồng độ ure huyết >=10mm/L, nghi dập hoặc vỡ thận do chấn thương hay có sỏi ở hai bên thận khiến thận không thể bài tiết nước tiểu thì khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện chụp thận thuốc tĩnh mạch liều cao. Với liều lượng tối đa khoảng một ml thuốc cản quang/một kg cân nặng. Thuốc cản quang sẽ được pha trong dung dịch glucose (100 - 150 ml) và người bệnh được truyền với tốc độ nhanh trong khoảng 10 - 15 phút đầu.

Người bệnh không được thực hiện chụp thận thuốc tĩnh mạch liều cao nếu:

• Người bệnh có dị ứng với iốt hoặc thuốc cản quang.
• Người bệnh có thai hoặc nghi ngờ mang thai do tia X có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
• Trẻ sơ sinh và trẻ em.

Người bệnh có thể cảm thấy đau nhói khi tiêm thuốc cản quang vào tay hoặc cánh tay. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy có cảm giác ngứa và đỏ ửng khi chất cản quang di chuyển khắp cơ thể, cảm thấy vị mặn hoặc mùi kim loại ở trong miệng, đau đầu hoặc cảm thấy buồn nôn. Những tác dụng phụ này diễn ra phổ biến và thường biến mất trong vòng vài phút. Nếu người bệnh có các bệnh lý về thận, thuốc cản quang có thể gây tổn thương thận nặng hơn.

Trong một số ít trường hợp, người bệnh có thể gặp phản ứng dị ứng. Tình trạng ngứa kéo dài hoặc nổi mề đay. Các tác dụng phụ này có thể dễ dàng điều trị bằng thuốc.

Trước khi chụp x quang thận có thuốc tĩnh mạch

Trước khi chụp thận có thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch, cho bác sĩ sẽ hỏi và dặn người bệnh người bệnh:

• Có dị ứng bất kỳ thứ gì không, đặc biệt là iốt?
• Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai
• Trước đây có lần nào dị ứng với thuốc cản quang không?
• Người bệnh có thể cần tránh ăn và uống trong một khoảng thời gian nhất định trước khi tiêm chất cản quang. Ngoài ra, bác sĩ cũng khuyên bạn nên dùng thuốc nhuận tràng vào buổi tối trước ngày hôm qua đi chụp.

Tại cơ sở Y tế, một thành viên khác trong nhóm nhân viên Y tế tiến hành chụp sẽ:

• Đặt lại một số câu hỏi về lịch sử y tế
• Kiểm tra huyết áp, mạch và nhiệt độ cơ thể
• Yêu cầu người bệnh cởi bỏ quần áo và thay áo choàng bệnh viện; tháo đồ trang sức, kính mắt và bất kỳ vật dụng có kim loại nào do có thể che khuất hình ảnh X quang
• Thiết lập đường truyền tĩnh mạch ở tay để đưa thuốc nhuộm cản quang vào trong cơ thể
• Yêu cầu người bệnh đi tiểu tiện và đi cho đến khi nào bàng quang trống nước tiểu

Trong quá trình chụp x quang thận có thuốc tĩnh mạch liều cao

Đối với chụp thận có thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch, người bệnh sẽ nằm ngửa trên bàn khám. Máy X-quang thường được gắn vào một phần hoặc toàn bộ vào bảng. Bộ tăng cường hình ảnh tia X sẽ được đặt trên bụng của người bệnh. Sau khi người bệnh đã nằm thoải mái trên bàn, bác sĩ sẽ bắt đầu tiến hành các bước như sau:

• Chụp X-quang đường tiết niệu trước khi tiêm thuốc cản quang.
• Bắt đầu tiêm thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch. Với liều lượng có thể lên tới 1ml thuốc cản quang/kg pha trong 100-150 ml dung dịch truyền và truyền với tốc độ nhanh từ 10 đến 15 phút.
• Tiến hành chụp X quang theo các mốc thời gian gồm (1) thuốc cản quang đi tới thận rồi đi tới (2) niệu quản và (3) đổ vào bàng quang.
• Khi chụp xong, người bệnh được yêu cầu đi tiểu lại lần nữa.
• Sau đó, người bệnh lại quay trở lại bàn khám để bác sĩ chụp X quang khi bàng quang đang trống nước tiểu.

Sau khi chụp

• Khi chụp thận có thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch hoàn tất, đường truyền tĩnh mạch ở tay sẽ được rút ra.